Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı

Göz yaşı kanalı tıkanıklığı gözün ağlar gibi sulanması şeklinde görülür. Oda ortamında bile göz yaşı yanaktan süzülebilir. Göz yaşı yanaktan süzülmese bile göz devamlı ağlamaklı diyebileceğimiz dolulukta , alt kapak içinde göz yaşı birikmiş şekilde görülür.

 Göz yaşı gözümüzde daimi olarak salınır. Ancak göz yaşı alt ve üst kapaklarda bulunan punktumlardan ve daha sonra göz yaşı kanalından, göz kırpma refleksi ile buruna doğru akar . Ancak gözden buruna giden yolun herhangi bir aşamasında tıkanıklık olursa göz yaşı önce kanal içinde tıkanıklığa kadar kanalı doldurur, daha sonra biriken bu sıvı dışarı taşar, ve sıklıkla bu durum enfeksiyona zemin hazırlar. Sulanma ve çapaklanma, sabahları göz kapaklarının yapışması görülür.

Doğuştan mıdır yoksa bir enfeksiyon sonucu mu ortaya çıkar?

Bebekler özellikle erken doğanlar  göz yaşı kanalı tıkalı olarak doğar. Bu kanalın doğum sonrası açılması normal fizyolojik bir durumdur. Genellikle ilk birkaç gün içinde açılır. Tıkalı kalan kanallar ilk bir yaşta % 90 civarında kendiliğinden açılır.

Göz yaşı kanalı tıkanıklığı doğumsal olmakla birlikte nadiren geçirilen enfeksiyonlara ikincil olarak veya burun boşluğunda oluşan enfeksiyonlar, konka hipertrofisi gibi durumlarda kalıcı veya geçici tıkanıklıklar görülebilir.

Nasıl teşhis edilir?

Teşhis için göz yaşının dışarı aktığını görmek veya gözyaşının göz alt kapağında biriktiğini görmek genellikle yeterlidir. Ayrıca sık tekrarlayan veya antibiotikli damlalara yanıt vermeyen çapaklanma tanı için yardımcıdır. Kesin tanı için  floresein damla ile göz yaşı boyanır ve 3-5 dakika beklenir. Gözlere mavi ışıkla bakılır. Mavi ışık floreseini parlak yeşil olarak gösterir. Eğer göz yaşı akımı normalse boyalı göz yaşı kanaldan buruna inmiştir ve gözde boya izlenmez. Eğer kanal tıkalı ise boya buruna geçmez ve yeşil boyalı göz yaşı göz kapağı altında ve yanaklarda izlenir. Bu durum kanal tıkanıklığı olarak değerlendirilir.

Tedavi nasıldır?

Bu durumla karşılaşan bebeklere öncelikle göz yaşı kanalına basınçlı masaj yapılması önerilir. Göz kapaklarının buruna yakın olarak birleştiği yere parmak ucuyla hafif pompalama şeklinde basınç uygulamak sıklıkla kanal içi basıncın artarak aşağı iletilmesine ve kanalın açılmasına yardımcı olur. Masajın birkaç kez yapılması ve her fırsatta tekrarlanması önemlidir. Bir defada çok sayıda yapmak hem zordur, hem de çocukta kısa süre sonra aşırı tepkiler oluşturur. Özellikle emzirme veya biberon içerken masaj kolay uygulanır. Eğer kanal masaj ile açılmaz ise, enfeksiyon veya göz sulanması devam ederse göz yaşı kanalına sondalama ve lavaj uygulanır. Bu işlem ameliyathane koşullarında uygulanır. Çok kısa ( 3-5 dakika)  bir işlemdir. Cerrahi bir işlem değildir. Varolan kanalın içinden geçirilen bir sonda ile tıkalı yerin açılması hedeflenir.

Hangi durumda göz damlası kullanılmalıdır?

Göz damlaları eğer sarı çapaklanma varsa, sabahları gözler yapışık kalkıyorsa, alt kapak kenarlarında tahrişe bağlı kızarıklık varsa kullanılır. Göz damlaları antibiyotikli göz damlalarıdır ve enfeksiyon ile savaşmak üzere verilir.

Kaç yaşına kadar devam etme ihtimali vardır?

Göz yaşı kanal tıkanıklıkları sıklıkla ilk bir yaş içinde kendiliğinden  açılır ve sorun çözülür

Bebeklerde Kornea Hastalıkları

Korneanın mikrobik hastalıkları, çizikler veya yabancı cisim bebeklerde de görülebilir.

Gözde aşırı sulanma, kırpıştırma, ışığa tahammülsüzlük, çapaklanma, gözde kızarıklık gibi belirtiler bebeğin kornea dokusunda olan bir enfeksiyonu, zedelenmeyi veya yabancı cismin belirtisi olabilir. Bebekte bu tarz şikayetler var ise zaman kaybetmeden bir göz hekimine başvurulması gereklidir.

Bebeklerde üveit yani göz içi inflammasyonu  nadirdir ve genellikle tümör gibi altta yatan başka bir nedenden kaynaklanır.

Konjenital (Doğumsal ) Katarakt

Konjenital katarakt, doğumdan itibaren  görülen lensin tek veya çift taraflı olarak saydamlığını  kaybetmesi  ve opaklaşmasıdır.

Doğuştan  olan kataraktlar, annenin  gebelik  sırasında geçirdiği enfeksiyonlara , kullanılan ilaçlara  bağlı   olarak veya çocuğun genel sağlık problemlerine (kromozom anomalileri, kalsiyum yüksekliği gibi sistemik hastalıklar,vb.) veya göze direkt veya indirekt gelen darbelere bağlı olarak  ortaya  çıkabildiği gibi hiçbir  nedene bağlı olmadan da meydana  gelebilmektedir.

 Bir  göz bebeğinin  diğerinden farklı renkte ( beyaz ) olması veya gözde  kayma ( şaşılık )  konjenital  kataraktın belirtisi  olabilir. Bebeklerde bu belirtiler  görüldüğü  zaman hiç zaman  kaybetmeden göz  uzmanına müracaat edilmelidir. Doğumsal  katarakt, görmeyi engelliyor ve  özellikle tek taraflı  ise  teşhis  edilir edilmez  ameliyat  edilmelidir. Ameliyat zamanı  konusunda göz   uzmanı  detaylı muayeneden sonra karar verir. Konjenital kataraktlı gözde  en önemli sorun göz  tembelliği ( ambliyopi ) dir. Göz  tembelliğini yenebilmek  için ameliyat, göz  doktorunun  önerisi  doğrultusunda mümkün  olan en  erken zamanda yapılmalıdır.

Doğumsal  katarakt tedavisi  en gelişmiş yöntemlerle yapılmakta ve  yaşı uygunsa göz içine katlanabilir  mercek yerleştirilmektedir. 

Doğumsal  kataraktın tedavisinde  en önemli bölüm  ameliyattan  sonra yapılacak  olan  göz  tembelliği ile mücadele bölümüdür. Bu  bölümde  aile  hekim işbirliği çok  önemlidir. Eğer bu  işbirlik yapılamazsa erken yapılan  ameliyatın hiçbir  faydası olmaz.

Doğumsal katarakt ameliyatı  sonrası  çocuk, yapılan  ameliyatta mercek konulup konulmamasına  bağlı  olarak  gözlük  veya kontakt  lens kullanabilir.

AMELİYAT SONRASI İLAÇ  KULLANIMI:

Ameliyat sonrası yaklaşık 3-4 hafta süre ile kortizonlu ve antibiyotikli damlalar günde 4-5 defa olmak üzere kullanılır. Ameliyat sonrası kontroller 1.  gün 1.  hafta ve 1.ayda ( gözlük muayenesi ) yapılır.